DeutschEnglishčeskýрусский捷克
Login                                Hasło
Zarejestruj Przypomnij hasło
Powiat Drawski Powiat Szczecinecki Ostrowice Drawsko Pomorskie Barwice Czaplinek Wierzchowo Kalisz Pomorski Gmina Szczecinek Grzmiąca Borne Sulinowo Złocieniec Drawno
Quiz Ekopodróże po Pojezierzu Drawskim

Uwarunkowania historyczne

dodano: 03 lut 2009 19:08, przez AdministratorPrehistoria

Najstarsze ślady człowieka na obszarze LGD odkryto na terenie dzisiejszego Drawna i okolic. Pochodzą z paleolitu (ok. 9 tys. lat temu). Specyficzny charakter terenu z dużą ilością rzek, jezior i lasów zapewniał obfitość ryby i zwierza. Ukształtowanie terenu sprzyjało zakładaniu osad i ich obronie. We wczesnym średniowieczu tereny omawianego obszaru były zasiedlone przez plemiona pomorskie. W okresie od VII do XII wieku w okolicach jeziora Drawsko i górnego biegu rzeki Drawy istniało skupisko osadnicze składające się, z co najmniej siedmiu grodzisk i 20 osad otwartych. Badania archeologiczne pozwoliły przyjąć, że istniała tu zorganizowana jednostka terytorialna, którego głównym ośrodkiem był gród w Drahimiu (obecnie Stare Drawsko).W VII w. powstał słowiański gród i osada na miejscu dzisiejszego Drawska Pomorskiego.  W miejscu, gdzie obecnie znajduje się Kalisz Pomorski istniał gród słowiański już w VIII wieku, a obok niego osada rybacko-rolnicza. Gród był położony obronnie, między jeziorami i bagnami.

Wpływy polskie były na tym terenie bardzo silne: Władca Wielkopolski Przemysł I (1220-1257), ojciec Przemysława II króla Polski zajął Kalisz nad Prosną i właśnie stąd zabrał osadników, przenosząc ich nad Drawicę do osady Nova Calisia. Takie były początki Kalisza Pomorskiego i stąd się wzięła jego obecna nazwa.

Przez dzisiejsze terytorium Pojezierza Drawskiego przebiegały szlaki handlowe: "Bursztynowy" i "Solny". Dogodne warunki naturalne sprzyjały osadnictwu w obrębie Noteci i Drawy.


Templariusze, Joannici, Krzyżacy

Przemysław II książę Wielkopolski i Krakowa, w 1286 roku nadał ziemie wokół jeziora Drawsko rycerskiemu zakonowi templariuszy. Na siedzibę nowo utworzonej komandorii, wybrano miejsce przy istniejącej starej osadzie słowiańskiej, którą nazwano Tempelburg (dzisiejszy Czaplinek). Nazwa miasta w brzmieniu Czaplyn pojawiła się po raz pierwszy w 1368 roku na dokumencie króla Kazimierza Wielkiego i tą datę przyjmuje się za rok założenia Czaplinka. Teren Pojezierza Drawskiego leżał na drodze królewskiej łączącej Brandenburgię z Państwem Krzyżackim Myślibórz z Tczewem. Przez m. in. Kalisz Pomorski w  obydwu kierunkach dążyli kupcy, a na wschód szli rycerze wspomagający zakon krzyżacki. Krzyżackie wpływy odnotowały wszystkie istniejące w średniowieczu miasta obszaru: Złocieniec, Drawsko Pomorskie, Drawno. W 1455 r. Kalisz – wykupiony od Krzyżaków - wrócił do Brandenburgii.

 

Starostwo Drahimskie

Szczególnie ciekawą historię ma terytorium wokół dzisiejszego Czaplinka. W VII w. na niewielkiej wyspie Drahim powstało obronne grodzisko. Wybudowano warownię, strzegącą drogi lądowo-wodnej z Poznania do Kołobrzegu. W 1345 na wyspie, połączonej już z lądem stałym dwiema groblami, joannici wybudowali strażnicę z kamienia, cegły i drewna.. Zamek pełnił funkcje obronne. Jak wykazały późniejsze badania – w zamku istniała mennica, gdzie bito fałszywe monety innych państw. Drahim od XIII w przechodził z rąk do rąk. Na pocz. XIV w. został zajęty przez Nową Marchię. Dopiero w 1368 Król Polski Kazimierz Wielki przyłączył Drahim do Polski. W Drahimiu swą siedzibę miał starosta drahimski. Starostwo należało do województwa poznańskiego, zaś parafia do poznańskiej diecezji.

Podczas potopu szwedzkiego dochody starostwa drahimskiego przekazano w zastaw na rzecz elektora Fryderyka Wilhelma, w zamian za pomoc. Nie otrzymawszy pieniędzy  elektor zdobył siłą Drahim (1668). Zatrzymał też starostę, Dymitra Wiśniowieckiego. Kiedy szlachta miała w 1673 r po śmierci Michała Korybuta Wiśniowieckiego wybrać nowego władcę elektor używał Drahimia, obok Bytowa, Lęborka i Elbląga jako kartą przetargową w zamian za wybór jego syna, Karola Ernesta. Dzięki uchwale sejmu grodzieńskiego w 1726 r. Drahim miał być wykupiony przez województwa poznańskie i kaliskie. Jednak zebrane pieniądze sprzeniewierzyli zausznicy króla Augusta II.

Region pogranicza

Ziemie te, w niemal tysiącletnich udokumentowanych dziejach, pierwotnie słowiańskie, były terenem ekspansji zakonów rycerskich (Templariuszy, Joannitów, Zakonu Krzyżackiego), Księstwa Pomorskiego, książąt Wielkopolski, Cesarstwa Niemieckiego, Królestwa Polskiego, Brandenburgii, Szwecji, były pograniczem polsko-pomorsko-brandenburskim, polsko-pomorsko-krzyżackim, polsko-pruskim i polsko-niemieckim, teatrem wielu konfliktów lokalnych i wojen, obszarem gospodarczej emigracji niemieckiej (Ostflucht) i polskiej imigracji w XIX/XX w., współistnienia różnych tradycji religijnych (katolicyzm, protestantyzm), a także przenikania się wpływów kulturowych niemieckich, szwedzkich, polskich.

Okres wojny trzydziestoletniej (1618-1648) należał do najgorszych w dziejach pogranicza. Przemarsze wojsk wszystkich walczących armii, rabunki, napady i kontrybucje, wreszcie zaraza zubożyły niezmiernie ludność miast i wsi.

Przemarsz wojsk napoleońskich od lutego 1807 r. (wojska generała Łubieńskiego). W ciągu następnych lat kwaterowały tu dziesiątki tysięcy żołnierzy. Katastrofa Wielkiej Armii i jej odwrót spod Moskwy miały swój finał w Szczecinku. W zbiorowych mogiłach pochowano tu wielu żołnierzy zmarłych z zimna i wyczerpania.

Rody pomorskie

Od Drawna po Szczecinek przez wieki majątki, wsie i miasta pozostawały w rękach wielkich rodów pomorskich. Do posiadłości rodzinnych Wedlów należał Kalisz Pomorski. (wielkopolska linia rodu Wedlów zmieniła nazwisko na Tuczyński stąd pobliskie miasteczko nosi nazwę Tuczno). Krzyżacy w 1518 r. sprzedali Złocieniec rodzinie von Borcie, mającej rozległe posiadłości na całym Pomorzu. Pałac w Siemczynie został wzniesiony przez rodzinę Goltzów (w latach 1722-28). Potem przejęli go kolejni właściciele: von Arnimowie. Właściciel Połczyna von Bredow miał w dyspozycji wiele majątków, tak jak rodzina von Krockow, czy von Manteufflów, von Kleistów, von Glasenappów.

Nazizm i II wojna światowa

Na dzisiejszym obszarze LGD rząd III Rzeszy realizował politykę przygotowań do wojny. Na ziemiach tych powstały obiekty, które miały wpływ na rozwój regionu. Powstały wielkie poligony wojskowe, w latach 30-tych zbudowano od podstaw Borne Sulinowo, czyli bazę wojskową będącą zapleczem poligonu, koszarami i lokalizacją Szkoły Artylerii Wermahtu. W 1933 r. rozpoczęto budowę Wału Pomorskiego.

Również stąd we wrześniu 1939 r. ruszył na Polskę XIX Korpus Armijny gen. H. Guderiana.

Ziemia Drawska była miejscem ciężkich walk w związku z radziecką ofensywą, dążącą do przełamania Wału Pomorskiego. Zniszczone miasto zostało zdobyte 4.03.1945 r. przez polskich żołnierzy z 11 Pułku Piechoty 4. DP im. J. Kilińskiego.

Od rozpoczęcia ofensywy styczniowej znad Wisły. Armia radziecka i I AWP posuwały się niezmiernie szybko w kierunku Wału Pomorskiego potężnych fortyfikacji niemieckich, których budowę rozpoczęto w latach 1934-36, a następnie rozbudowano 1944 r.
Fortyfikacje ciągnące się od Szczecinka przez pobliskie miasta Wałcz i Mirosławiec i dalej na południe brzegiem Drawy i Noteci znajdowały się bezpośrednio przy Kaliszu Pomorskim. Miasto znalazło się w zasięgu głównych działań wojennych tego odcinka frontu. Od wschodu posuwały się 61 armia radziecka i 7 korpus kawalerii. Szły one niebywale szybko łamiąc pozycje niemieckie, ale właśnie w rejonie Kalisza Pomorskiego atak wojska radzieckich zbiegał się-jak pisze płk W. Jadziak z przeciwuderzeniem nieprzyjaciela.
Skomentuj  Drukuj  Dodaj do ulubionych  
Komentarze (0)

dzisiejszy program sponsoruje literka U i E :)
Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie.
Strona internetowa współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach osi priorytetowej 4 -LEADER
Działanie : 431 - Funkcjonowanie lokalnej grupy działania, nabywanie umiejętności i aktywizacja Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich
Instytucja Zarządzająca Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 – Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi

© 2009-2010 Stowarzyszenie Partnerstwo Drawy, email: biuro@partnerstwodrawy.org